Izumiru sela na Staroj planini

Srbija

Autor:

ZAJEČAR - Na Staroj planini već godinama ne može da se čuje plač beba. Dok na Jabučkom ravništu niče mondensko skijalište

Stara Planina, ZAJEČAR, zabrđe zoom

ZAJEČAR - Na Staroj planini već godinama ne može da se čuje plač beba.
Dok na Jabučkom ravništu niče mondensko skijalište, u gotovo svim delovima ove planinske lepotice život se gasi jer nestaju čitava naselja.

U Zabrđu je prošle školske godine samo jedno dete pohađalo nastavu. U drugoj mikroregiji Gornji Visak u dva naselja Baljev Dol i Braćevci žive samo četiri starca. U mikroregiji Zaglavak u dva naselja više nema stanovnika.

Ovim fenomenom već deset godina bavi se magistar turizma Miodrag Velojić iz Zaječara, koji je sa koleginicom magistrom demografije Olicom Radovanović izdao treću knjigu u ediciji „Stanovništvo stare planine“, ovoga puta o mikroregiji Zabrđu.

- Cilj naših istraživanja je da na početku 21. veka zabeležimo stanje u naseljima na Staroj planini, koje je, što se tiče demografije, iz godine u godinu sve gore. Kojom se to brzinom dešava najbolje govori podatak da je u mikroregiji Zabrđa, koja se nalazi u zapadnom delu ove planine i koja se prostire na 129 kvadratnih kilometara, 1910. godine živelo 4.000 ljudi. Marta ove godine bilo ih je 405 u 55 kuća u devet naselja. Do ovog momenta manje ih je za još 20 odsto, znači ostalo je negde oko 300 žitelja - kaže magistar Velojić, koji trenutno priprema doktorsku disertaciju na temu nestanka stanovništva na Staroj planini.

Preostalo stanovništvo na Staroj planini, uglavnom staračko, veoma se malo bavi poljoprivredom i stočarstvom. Uglavnom preživljava od penzija. Od nekadašnjih desetina hiljada ovaca na pašnjacima Zabrđa krajem 20. veka ostalo je svega 3.500 grla. Promocija knjige „Stanovništvo stare planine - Zabrđe“ zakazana je za sutra u 19 sati u Narodnoj biblioteci „Detko Petrov“ u Dimitrovgradu.  
 

Grci držali fabriku kačkavalja

Stanovništvo Zabrđa se u dugoj istoriji naseljavanja i boravka uglavnom bavilo stočarstvom i poljoprivredom. I ne samo ova makroregija već čitava Stara planina bila je poznata po ovčarstvu. Livade Stare planine od ranog jutra bile su prekrivene belim stadima ovaca. Gorštaci sa Stare planine izvozili su kačkavalj u Grčku.
Grci su pre Drugog svetskog rata u blizini današnjeg ski-centra imali fabriku za proizvodnju kačkavalja i radili su na opismenjavanju stanovništva ovog dela Srbije. Od ovčjeg mleka pravljeni su sir, maslo i vurda. U periodu između 1900. i 1910. godine samo u Zabrđu godišnje se proizvodilo oko 50.000 kilograma kačkavalja, 6.000 kilograma masla i 8.000 kilograma vurde. Sa iseljavanjem stanovništva gotovo da se ugasilo stočarstvo.
 

Pratite Sport na Facebooku
i Twitteru
Pratite Stars na Facebooku

Komentari (6)

Pošaljite komentar 

Popularni komentari

  • Dragana

    Dragana

    zasto se deca koja su na beogradskim ulicama ili sahtama ne bi uzela i uputila normalnom nacinu zivota i odvela da zive medju ljudima koji bi im se radovali i bili srecni da nekoga nauce necemu korisnom? Zasto se kuce i zemljiste ne bi poklonilo ili dalo mladim ljudima da zapocnu zivot i dobiju sansu u zivotu daleko od mesta gde su ponizavani i neu ... više racunavaju se da su ljudi i zasto im se ne bi dala sansa na novom prostoru da nauce da rade i da se uce da zive kao drugi ljudi. Zasto se ne
    bi gradila infra struktura i poslali strucni ljudi da pomognu i omladini i da se ozive zapustena rajska mesta a istovremeno uzme briga o starima?!

    13 Odgovori 
  • dragan

    dragan

    JESTE DA PRICALI SU NASI PRECI,TO JE RADJENO BAS NA MOJOJ PARCELI,UBLIZINI SADASNJEG GRADILISTA HOTELA

    6 Odgovori 
  • ofk

    ofk

    Pa svi su u Beogradu.....

    6 Odgovori 

Poslednji komentar

  • Miodrag Velojic

    Miodrag Velojic

    Ko zeli da vise sazna o stanovnistvu koje zivi ispod Vidlica neka se obrati autorima knjige ZABRDJE.

    0 Odgovori 

Najčitanije

Facebook

Izjava dana

Šutanovac i ja smo završili isti fakultet, čak isti smer, ali ne znam koja je to matematika o kojoj govori Zoran Babić

Video na Kuriru

Ostali videi
Prati Kurir na Facebooku!
Na vrh